Hoạt động Giao tiếp và Công nghệ

Công nghệ làm cho con người cảm thấy cô đơn?

09/11/2011 - 14:46 Branwen Morgan  
Nguồn Is technology making us lonely?

Theo một nghiên cứu gần đây được thực hiện bởi Relationships Australia - tổ chức dịch vụ hỗ trợ tại cộng đồng, những người sử dụng công nghệ để giao tiếp có xu hướng ngày càng cảm thấy cô đơn.

“40% người dân Australia sử dụng trung bình 4 loại hình công nghệ trong giao tiếp (email, tin nhắn điện thoại, Facebook hoặc Twitter) cảm thấy cô đơn hơn so với 11% những người chỉ sử dụng một phương tiện giao tiếp hiện đại”, bà Sue Miller, cán bộ phụ trách của Relationships Australia, cho biết.

Mọi người cần nhận thức rõ họ nên dành bao nhiêu thời gian sử dụng mạng xã hội. (iStockphoto)

Kết quả khảo sát từ cuộc thăm dò 1.204 người ở độ tuổi trên 18 vào năm 2011 trái ngược với ý kiến cho rằng người lớn tuổi là những người cô đơn nhất trong xã hội.

Số liệu cho thấy những người trong độ tuổi 25-34 dễ cảm thấy cô đơn thường xuyên nhất (27%) và người trưởng thành trong độ tuổi từ 18-24 là nhóm xếp thứ 2 với tỉ lệ 19% cảm thấy cô đơn thường xuyên. Với những người trên 70 tuổi, số người thường cảm thấy cô đơn chiếm 11%.

Bà Miller cho biết bà rất ngạc nhiên với kết quả cho thấy những người tham gia nghiên cứu thường cảm thấy cô đơn sử dụng Facebook để giao tiếp với bạn bè, gia đình hoặc những đối tác tiềm năng (chiếm 54%) nhiều hơn so với những người ít cảm thấy cô đơn (39%) hay không bao giờ cảm thấy cô đơn (28%).

“Điều chúng ta chưa nắm bắt được là điều gì xảy ra trước: con người cảm thấy cô đơn và sử dụng công nghệ làm phương tiện để giải tỏa nỗi cô đơn hay do sử dụng mạng xã hội nhiều nên họ cảm thấy cô đơn hơn. Chúng tôi muốn nghiên cứu để tìm ra lời giải đáp chi tiết hơn”, bà Miller lý giải.

Cân bằng giữa cuộc sống thực và những mối quan hệ trên mạng ảo

Công nghệ mang tới những lợi ích tích cực cho mối quan hệ của con người là điều không thể chối cãi, ví dụ như trường hợp nhiều người ngày nay có thể tìm kiếm bạn đời từ Internet.

Khi người tham gia nghiên cứu được hỏi rằng họ có tin rằng mạng xã hội tác động tích cực tới các mối quan hệ hay không, 54% số người trong độ tuổi 18-24 cho rằng nhận định trên là đúng mặc dù con số này giảm tỉ lệ nghịch với độ tuổi của người tham gia khảo sát.

Tuy nhiên, nhiều người cũng lo ngại rằng hình thức giao tiếp trên mạng ảo, qua mạng xã hội và tin nhắn điện thoại, hoàn toàn khác với những cuộc gặp gỡ trực tiếp.

“Chất lượng giao tiếp trực tuyến ngày càng tốt hơn so với giao tiếp trực tiếp trong đời thật. Tuy vậy, người giao tiếp không nghe thấy giọng nói hay những tín hiệu của người kia. Trong tâm lý học truyền thống, đây là một yếu tố rất quan trọng”, Tiến sĩ Catriona Morrison, nhà tâm lý học thực nghiệm tại Đại học Leeds, Anh, chuyên nghiên cứu về mối quan hệ giữa hiện tượng trầm cảm và nghiện Internet, cho biết.

Những quan sát của bà Catriona Morrison được phản ánh rõ trong kết quả khảo sát của Tổ chức Relationships Australia. Những người tham gia nghiên cứu ít có giao tiếp trực tiếp và dành quá nhiều thời gian sử dụng mạng xã hội có thể làm tổn hại các mối quan hệ cá nhân.

Theo bà Catriona Morrison, mọi người cần nhận thức rõ họ nên dành bao nhiêu thời gian sử dụng mạng xã hội.

“Sử dụng mạng xã hội giống như các hành vi gây nghiện, bạn có thể không kiểm soát được bản thân và lướt web trong nhiều giờ ngoài dự định, thậm chí thay thế các mối quan hệ trực tiếp ngoài đời bằng những mối quan hệ trên mạng ảo. Đó chính là nguyên nhân dẫn đến các vấn đề lớn”, bà Catriona Morrison nói.

Cảm giác cô đơn tác động tới sức khỏe

Cô đơn kéo dài có thể dẫn đến một loạt các vấn đề sức khỏe như rối loạn lo lắng, trầm cảm và lạm dụng thuốc. Đó cũng là yếu tố nguy cơ gây ung thư và các bệnh tim mạch.

Từ lâu mọi người biết rằng những người tách biệt với xã hội có hệ miễn dịch kém hơn so với những người thường xuyên giao tiếp trong xã hội. Trong vài năm gần đây, các nhà nghiên cứu đã tìm ra cơ chế sinh học lý giải mối liên hệ giữa cảm giác cô đơn và sức khỏe kém.

Nhóm người này có mức hormone tăng như cortisol, một loại hormone gây căng thẳng. Dường như những hormone này biến đổi cấu trúc gen trong các tế bào của hệ miễn dịch, cơ quan có chức năng giúp cơ thể chống viêm nhiễm.

Điều thú vị là những giao tiếp trực tiếp với người khác có thể giúp giải phóng hormone oxytocin, loại hormone giúp cơ thể có khả năng kháng viêm.

Các nhà nghiên cứu Mỹ, tác giả công trình nghiên cứu được công bố trên tạp chí ‘PLoS Medicine’ năm 2010, cho rằng tác động tiêu cực của sự cô đơn đối với sức khỏe con người tương đương với việc hút 15 điếu thuốc lá mỗi ngày hoặc nghiện rượu. Tác hại này cao hơn so với hiện tượng không tập thể dục hoặc béo phì.

Phân tích trên được dựa trên 148 cuộc nghiên cứu độc lập đo tần xuất tương tác của con người và theo dõi tình hình sức khỏe trong khoảng thời gian trung bình 7 năm rưỡi. Các nhà nghiên cứu nhận thấy các mối quan hệ xã hội như bạn bè, gia đình, hàng xóm và đồng nghiệp giúp cải thiện sức khỏe khoảng 50%.

Chúng ta cần nhớ rằng sự cô đơn không hoàn toàn giống cảm giác ở một mình.

Vào thập kỷ 70 của thế kỷ trước, nhà tâm lý học Robert Weiss đã nêu ra định nghĩa về sự cô đơn: đó là tình trạng tâm thần lo âu do con người cảm thấy xa lạ hoặc bị người thân xa lánh, thiếu thốn những cảm xúc thân mật trong các mối quan hệ và các hoạt động chung với người khác.

Làm dịu cảm giác cô đơn

Với đa số, Internet giúp con người hoạt động hiệu quả hơn trong thế giới đang dần được toàn cầu hóa. Tuy nhiên, bà Morrison cho rằng chúng ta không nên đánh mất những mối quan hệ với cộng đồng và những người xung quanh.

“Mặc dù thật tuyệt khi bạn vẫn có thể giao tiếp với người em họ sống ở Anh trên Facebook, điều đó không thể thay thế được mối quan hệ trực tiếp gần gũi hơn. Bạn cần cân bằng mối quan hệ trong cộng đồng và mối quan hệ trên mạng xã hội”, bà Morrison nói.

Dù bạn là một người thích sử dụng mạng xã hội hoặc thích các cuộc gặp gỡ trực tiếp với bạn bè hơn, mỗi chúng ta đôi khi đều cảm thấy cô đơn. MIND, một tổ chức từ thiện về sức khỏe tâm thần tại Anh, đưa ra một vài lời khuyên như sau:

- Nếu bạn thường không có thói quen gặp gỡ người khác, bạn hãy cải thiện từng bước. Bạn hãy tận dụng hầu hết các cơ hội giao tiếp xã hội như nói chuyện với một người chủ cửa hàng hoặc trả lời một người đi cùng xe buýt nếu anh ta bắt chuyện.
- Tham gia một lớp học hoặc một nhóm sở thích. Làm quen với những người mới có thể là một phần quy trình học ở lớp mới. Nếu sở thích của bạn là đi bộ ở vùng đồng quê hay đi xem phim, bạn có thể tìm được một nhóm người có sở thích chung.
- Bạn có thể cần sự trợ giúp chuyên nghiệp. Bạn có thể đăng ký một số buổi tư vấn theo nhóm nhỏ hoặc gặp riêng tư vấn viên